Jak sztuczna inteligencja może wpłynąć na przyszłość audytowania? Jakie możliwości i zagrożenia wiążą się z jej wykorzystaniem? I dlaczego mimo postępu technologicznego wiedza, doświadczenie oraz kultura bezpieczeństwa żywności pozostają tak istotne?
O tych zagadnieniach dyskutowali eksperci podczas panelu „Audyt przyszłości – Beyond Compliance”, który odbył się 19 listopada 2026 r. w ramach XIII Kongresu Bezpieczeństwa Żywności.
Spotkanie poświęcone audytom w odniesieniu do standardów uznawanych przez GFSI, w szczególności IFS, BRCGS i FSSC 22000, stało się okazją do szerszej rozmowy o przyszłości branży spożywczej, zmianach technologicznych oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo produktów.
W panelu moderowanym przez Marka Marca uczestniczyli Paweł Dąbrowski (ISOQAR CEE), Izabella Szewczyk (GLOBAL QUALITY) oraz Ewelina Wilbrandt (Karmimy Myśli).
Dyskusja wyróżniała się połączeniem różnych doświadczeń i perspektyw. Uczestnicy poruszyli zarówno możliwe kierunki rozwoju audytowania, jak i praktyczne wyzwania, z którymi organizacje mierzą się już dzisiaj.
Czy jednostki certyfikujące staną się przedsiębiorstwami technologicznymi?
Paweł Dąbrowski, Dyrektor ds. Rozwoju Biznesu i Spraw Technicznych w ISOQAR CEE, przedstawił interesującą perspektywę rozwoju rynku certyfikacji. Zastanawiał się, czy postęp sztucznej inteligencji nie doprowadzi w przyszłości do sytuacji, w której jednostki certyfikujące będą musiały funkcjonować w znacznie większym stopniu jako przedsiębiorstwa technologiczne.
Nie wskazywał przy tym konkretnego terminu takiej transformacji. Swoją wypowiedź oparł na przykładach pokazujących zarówno możliwości AI, jak i zagadnienia wymagające szczególnej ostrożności.
Jednym z rozważanych scenariuszy było wykorzystanie AI do analizy rozmów prowadzonych podczas audytu, ich podsumowywania i interpretowania w odniesieniu do wymagań standardów. Paweł Dąbrowski zwrócił jednak uwagę na potencjalne konsekwencje takiego rozwiązania, szczególnie dla otwartości komunikacji między audytorem a audytowanym.
„Na ile obie strony będą otwarte, żeby o wszystkim powiedzieć, jak się wszystko nagrywa”.
W tym kontekście istotne stają się również kwestie poufności informacji, lokalizacji infrastruktury przetwarzającej dane oraz kontroli dostępu do dokumentacji przedsiębiorstwa.
Paweł Dąbrowski rozważał także sytuację, w której zarówno jednostka certyfikująca, jak i audytowana organizacja korzystają z własnych narzędzi AI do analizy dokumentacji. Postawił pytanie, czy mogłoby to prowadzić do porównywania możliwości poszczególnych systemów.
Przywołane przykłady nie stanowiły propozycji wdrożenia konkretnych rozwiązań. Pokazywały natomiast, jak wiele aspektów należy rozważyć, oceniając potencjalne zastosowanie sztucznej inteligencji w procesach audytowania.
Czy zmieni się rola audytora?
Paweł Dąbrowski zwrócił również uwagę na możliwości wykorzystania AI do analizowania dużych zbiorów danych pochodzących z procesów produkcyjnych.
Przywołał przykład wyników monitorowania z całego roku, obejmujących wszystkie zmiany produkcyjne. Sztuczna inteligencja mogłaby wspierać audytora w analizie takich danych i ocenie skuteczności monitorowanych procesów.
Rozwijając te rozważania, Paweł Dąbrowski przedstawił hipotetyczny obraz silnie zautomatyzowanego zakładu, w którym dane z produkcji są na bieżąco udostępniane systemom odbiorców. W takiej perspektywie pojawia się pytanie o przyszły sposób prowadzenia audytów i zakres pracy audytora.
Nie oznacza to, że tradycyjne audyty przestaną być potrzebne. Ekspert sam zaznaczył, że nie sposób dziś przewidzieć, jak daleko i w jakim czasie rozwiną się te rozwiązania.
Szczególnie interesująca była również druga część jego rozważań, dotycząca zależności między bezpieczeństwem żywności a innymi obszarami zarządzania przedsiębiorstwem.
Paweł Dąbrowski zwrócił uwagę, że coraz większa cyfryzacja zakładów produkcyjnych rodzi nowe zagrożenia. Jako przykład wskazał możliwość ingerencji w parametry pasteryzacji, chłodzenia czy receptury w wyniku cyberataku.
Podkreślił również znaczenie wielodyscyplinarnego spojrzenia na decyzje podejmowane w przedsiębiorstwie.
Przywołał sytuację, w której kierownictwo poszukuje sposobów zwiększenia produktywności procesów. Zwrócił uwagę, że takie decyzje powinny być rozpatrywane także pod kątem ich potencjalnego wpływu na bezpieczeństwo żywności, cyberbezpieczeństwo czy zużycie energii.
To ważne spostrzeżenie, ponieważ doskonalenie jednego obszaru działalności nie powinno odbywać się bez analizy konsekwencji dla pozostałych.
Wypowiedź Pawła Dąbrowskiego pokazała, że przyszłość audytowania nie sprowadza się wyłącznie do wdrażania nowych narzędzi. To również wyzwanie związane z rozumieniem zależności między technologią, zarządzaniem ryzykiem i rzeczywistym funkcjonowaniem przedsiębiorstw.
Audyt jest odpowiedzialnością całej organizacji
Izabella Szewczyk z GLOBAL QUALITY przedstawiła perspektywę opartą na ponad 20 latach doświadczenia audytorskiego.
Zwróciła uwagę na problem przenoszenia odpowiedzialności za przygotowanie i przebieg audytu przede wszystkim na Quality Managera. Tymczasem skuteczne funkcjonowanie systemu bezpieczeństwa żywności wymaga zaangażowania całej organizacji.
Jak stanowczo podkreśliła:
„Nie. Audit ma firma”.
Ekspertka krytycznie odniosła się również do zarządzania opartego głównie na arkuszach kalkulacyjnych i wskaźnikach, bez wystarczającego zrozumienia rzeczywistych procesów zachodzących w zakładzie.
Wskazała na znaczenie bezpośredniego kontaktu kierownictwa z pracownikami produkcji oraz otwartej rozmowy o występujących problemach. Podkreśliła także, że dobry audyt certyfikujący powinien obejmować rozmowy z przedstawicielami różnych działów, a nie ograniczać się do kontaktu z osobą odpowiedzialną za jakość.
Przywołała konkretne przykłady ze swojej praktyki audytorskiej. Zdarza się, że pracownicy wykonują określone czynności, ale nie potrafią wyjaśnić ich znaczenia dla bezpieczeństwa produktu. Dotyczy to chociażby stosowania detektorów metali czy parametrów pasteryzacji. Zwróciła również uwagę na przypadki mylenia walidacji z kalibracją.
Przykłady te pokazują, jak ważne jest nie tylko przestrzeganie instrukcji, ale również rozumienie zagrożeń i celu stosowanych środków nadzoru.
Izabella Szewczyk podkreśliła także znaczenie kompetencji technologów żywności, praktycznej znajomości zasad HACCP oraz szkoleń, które pozwalają pracownikom zrozumieć procesy i podejmowane decyzje.
Zachęcała również przedstawicieli audytowanych organizacji do otwartej, merytorycznej rozmowy z audytorem, przedstawiania dowodów i uzasadniania przyjętych rozwiązań.
Technologia nie zastąpi odpowiedzialności człowieka
Ewelina Wilbrandt z Karmimy Myśli wskazała trzy istotne elementy przyszłości audytów: nowoczesne technologie, dobrze przygotowany system bezpieczeństwa żywności oraz kulturę organizacyjną.
Sztuczna inteligencja może wspierać analizowanie trendów, reklamacji, niezgodności i ich potencjalnych przyczyn. Nie zastąpi jednak doświadczenia pracowników, właściwej komunikacji i odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Ewelina Wilbrandt zwróciła uwagę, że czas zaoszczędzony dzięki wykorzystaniu nowych technologii warto przeznaczyć na rozwijanie świadomości pracowników i wzmacnianie kultury bezpieczeństwa żywności.
Jak podkreśliła podczas dyskusji:
„Uważam, że jest to dla nas szansa i oszczędzony czas po to, aby zejść na tą produkcję, żeby budować tą kulturę, budować zaangażowanie pracowników, podwyższać świadomość każdego pracownika na każdym szczeblu organizacji, ale pamiętając o tej granicy. To my ostatecznie jesteśmy odpowiedzialni za bezpieczeństwo produktów w Polsce, nie AI”.
W dalszej części panelu powrócił również temat sposobu zarządzania pracownikami. Zwrócono uwagę na rolę liderów i bezpośrednich przełożonych, do których pracownik powinien móc zgłosić zauważony problem bez obawy przed negatywną reakcją.
Istotne jest nie tylko identyfikowanie nieprawidłowości, ale również rozumienie ich przyczyn i zapobieganie ich ponownemu wystąpieniu.
Ewelina Wilbrandt podkreśliła ponadto, że kultura bezpieczeństwa żywności wymaga codziennego zaangażowania całej organizacji. Nie można jej zbudować jedynie na potrzeby kilkudniowego audytu.
Audyt przyszłości – technologia, kompetencje i odpowiedzialność
Panel „Audyt przyszłości – Beyond Compliance” pokazał, jak wiele zagadnień należy uwzględnić, rozmawiając o przyszłości audytowania.
Z perspektywy Certiget szczególnie wartościowe było zestawienie tych trzech spojrzeń. Rozwój technologii otwiera nowe możliwości, ale jednocześnie stawia przed organizacjami i branżą certyfikacyjną kolejne pytania.
Czy dzięki sztucznej inteligencji będziemy przeprowadzać skuteczniejsze audyty, czy przede wszystkim szybciej analizować informacje?
To perspektywy warte dalszej dyskusji.
Pierwszy panel 10:15–11:15 XIII Kongres Bezpieczeństwa Żywności dostarczył wielu wartościowych spostrzeżeń i pokazał, jak istotna dla rozwoju branży jest wymiana doświadczeń między ekspertami reprezentującymi różne specjalizacje.
Certiget | Relacja z XIII Kongresu Bezpieczeństwa Żywności, 19 listopada 2026 r.


