3 listopada 2026 r. w Warszawie odbyła się konferencja Polskiego Komitetu Normalizacyjnego „PN-EN ISO 9001:2026 – Jakość, która buduje zaufanie”. Wydarzenie zgromadziło ekspertów, audytorów oraz przedstawicieli organizacji zainteresowanych nowym wydaniem normy i jej praktycznym zastosowaniem.
Miałem okazję uczestniczyć w tym spotkaniu. Sala wypełniona uczestnikami, interesujące wystąpienia i dyskusja z udziałem praktyków pokazały, jak wiele pytań budzi nowe wydanie ISO 9001.
Konferencję zapowiadaliśmy również w kalendarzu Certiget Events. Dziś chciałbym wrócić do kilku zagadnień, które szczególnie zwróciły moją uwagę.
ISO 9001:2026 – co rzeczywiście zmienia nowe wydanie normy?
Norma ISO 9001:2026 została opublikowana 16 września 2026 r. Polskie wdrożenie, PN-EN ISO 9001:2026-10, opublikowano 5 października 2026 r. w wersji angielskiej. Jej aktualizacja nie oznacza rewolucji w zarządzaniu jakością, lecz rozwinięcie dotychczasowych wymagań i dostosowanie ich do współczesnych warunków funkcjonowania organizacji.
Joanna Skwarek, Pełnomocnik Zintegrowanego Systemu Zarządzania PKN, przedstawiła kierunki zmian oraz proces nowelizacji normy.
W omówieniu Joanny Skwarek wśród najważniejszych zmian znalazły się silniejsze zaakcentowanie roli najwyższego kierownictwa w promowaniu kultury jakości i etycznego postępowania (pkt 5.1.1), zwiększenie świadomości pracowników w tym zakresie (pkt 7.3), a także wyraźniejsze rozdzielenie działań dotyczących ryzyk i szans (pkt 6.1).
Ważnym elementem nowego wydania jest również rozszerzony Załącznik A, który wyjaśnia intencje wymagań i wspiera ich interpretację, nie wprowadzając dodatkowych wymagań.
Z perspektywy praktycznej szczególnie istotne jest to, że system zarządzania jakością powinien coraz wyraźniej wspierać realizację strategii organizacji, a nie funkcjonować obok jej codziennej działalności.
Kiedy ISO 9001:2026 będzie dostępna po polsku?
Podczas konferencji jeden z uczestników zapytał o termin udostępnienia ISO 9001:2026 w języku polskim. Odpowiedzi udzieliła Ewa Zielińska, Prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. Wyjaśniła, że tłumaczenie normy jest bardziej złożonym procesem, niż mogłoby się wydawać: wymaga uzgodnień między zaangażowanymi stronami i grupami roboczymi.
Prezes PKN podzieliła się również świeżą informacją z rozmowy przeprowadzonej podczas przerwy: pojawiła się organizacja, która być może zostanie sponsorem tłumaczenia. Była to informacja wstępna, a nie potwierdzenie finansowania.
Z odpowiedzi Ewy Zielińskiej wynikało, że polska wersja ISO 9001:2026 powinna ukazać się w 2027 r. Nie zadeklarowała jednak konkretnej daty. Przytaczam tę zapowiedź jako uczestnik konferencji — nie jest to opublikowany harmonogram PKN. Warto odróżnić dostępne już polskie wdrożenie normy w wersji angielskiej od przygotowywanego tłumaczenia na język polski.
Jak przygotować organizację do ISO 9001:2026?
Praktyczne podejście do zmian przedstawiła Elżbieta Niegowska, Przewodnicząca PKN/KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego i członkini PKN/KT 6 ds. Systemów Zarządzania.
W jej wystąpieniu szczególnie wartościowe było spojrzenie na dostosowanie systemu przez pryzmat istniejących procesów i dotychczasowego sposobu rozumienia wymagań.
Organizacje nie muszą budować swoich systemów zarządzania jakością od początku. Powinny natomiast przeanalizować różnice między wydaniami normy, zweryfikować przyjęte rozwiązania, określić potrzebne działania oraz ocenić skuteczność ich wdrożenia, między innymi podczas audytów wewnętrznych.
Warto przy tym zweryfikować powiązanie polityki jakości ze strategią, sposób identyfikacji i wykorzystywania szans, planowanie zmian oraz zakres informacji analizowanych podczas przeglądu zarządzania.
Zgodnie z informacją ISO/TC 176/SC 2 organizacje certyfikowane według ISO 9001:2015 mają czas na przejście do 30 września 2029 r. Warto jednak wykorzystać ten okres na rzeczywiste doskonalenie systemu, nie tylko dostosowanie dokumentacji. Więcej o harmonogramie piszemy w poradniku o przejściu na ISO 9001:2026.
Od systemu zarządzania do kultury jakości
Jednym z najbardziej interesujących wystąpień była prezentacja dr. hab. inż. Marka Roszaka, prof. PŚ, Prezesa Klubu Polskie Forum Zarządzania Jakością ISO 9000.
Prelegent zwrócił uwagę na różnicę między formalną zgodnością systemu zarządzania a rzeczywistą kulturą jakości w organizacji.
W jego prezentacji (slajd 29) znalazło się trafne stwierdzenie:
Kultura jakości nie powstaje w dokumentach na potrzeby certyfikacji.
To ważna perspektywa. Organizacja może posiadać rozbudowaną dokumentację, procedury i certyfikat, a mimo to nie wykorzystywać w pełni możliwości systemu zarządzania.
Rzeczywista kultura jakości ujawnia się w codziennych decyzjach, postawach pracowników, sposobie reagowania na problemy oraz gotowości kierownictwa do wspierania doskonalenia.
Pomocniczym dokumentem dotyczącym rozumienia, oceny i doskonalenia kultury jakości jest ISO 10010:2022. Nowe wydanie ISO 9001 wzmacnia ten kierunek. Kultura jakości i etyczne postępowanie przestają być wyłącznie pożądanymi cechami organizacji, a stają się elementami uwzględnianymi w wymaganiach systemu zarządzania.
Sztuczna inteligencja i jakość danych – nowe możliwości, ale także odpowiedzialność
Ewelina Szczekocka, Przewodnicząca PKN/KT 338 ds. Sztucznej Inteligencji, omówiła możliwości wykorzystania AI i danych w zarządzaniu jakością.
Sztuczna inteligencja może wspierać analizę reklamacji, wykrywanie anomalii, monitorowanie procesów, przewidywanie niezgodności czy przygotowywanie informacji wykorzystywanych podczas audytów.
Jednocześnie zwrócono uwagę na istotne ryzyka: niewłaściwą jakość danych, błędy modeli, stronniczość wyników i nadmierne poleganie na rekomendacjach systemów AI.
Wykorzystanie sztucznej inteligencji nie zwalnia organizacji z odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Niezbędne pozostają krytyczna analiza wyników i skuteczny nadzór człowieka.
Warto przy tym podkreślić, że ISO 9001:2026 nie nakłada ogólnego obowiązku wdrożenia AI. Technologia może być narzędziem wspierającym skuteczność systemu, ale jej zastosowanie powinno wynikać z rzeczywistych potrzeb organizacji.
Ważny głos w debacie: szkolimy audytorów, ale czy pamiętamy o audytowanych?
Szczególnie interesującą częścią konferencji był panel dyskusyjny moderowany przez Ewę Zielińską, Prezes PKN, poświęcony praktycznemu znaczeniu ISO 9001:2026, kulturze jakości oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji.
W dyskusji pojawił się temat, który uważam za wyjątkowo istotny dla skuteczności audytów: potrzeba doskonalenia kompetencji nie tylko osób przeprowadzających audyty, lecz także osób audytowanych.
Do tego zagadnienia odniósł się Tadeusz Zawistowski, Prezes Stowarzyszenia AoSE – Association of Standardization Enthusiasts. Odwołując się do praktyki funkcjonowania organizacji, zwrócił uwagę, że perspektywa osoby audytowanej bywa pomijana.
Obserwując reakcje uczestników, odniosłem wrażenie, że uwaga ta spotkała się ze zrozumieniem obecnych na sali praktyków.
Moim zdaniem jest to temat, który zasługuje na znacznie więcej uwagi.
Szkolenia audytorów koncentrują się na technikach audytowania, interpretacji wymagań i ocenie dowodów. Tymczasem osoby audytowane również powinny rozumieć cel audytu, swoją rolę w tym procesie oraz znaczenie przedstawianych informacji.
Nie chodzi o uczenie pracowników odpowiedzi na pytania audytora. Chodzi o to, aby audyt nie był postrzegany jako kontrola, której należy się obawiać, lecz jako element oceny skuteczności i doskonalenia organizacji.
Praktycznym uzupełnieniem jest nasz poradnik: jak przygotować się do rozmowy z audytorem.
To zagadnienie doskonale wpisuje się w kierunek zmian ISO 9001:2026, szczególnie w obszarze kultury jakości, świadomości pracowników i ich rzeczywistego zaangażowania.
Co z konferencji powinny wynieść organizacje?
Po wysłuchaniu wystąpień i debaty mam jedno główne spostrzeżenie: nowe wydanie ISO 9001 to dobra okazja, aby ponownie przyjrzeć się nie tylko zgodności systemu z wymaganiami, ale także temu, czy rzeczywiście przynosi organizacji wartość.
Czy kierownictwo aktywnie wspiera kulturę jakości? Czy pracownicy rozumieją swoją odpowiedzialność? Czy organizacja potrafi dostrzegać szanse, a nie tylko identyfikować zagrożenia? Czy audyty służą doskonaleniu?
Odpowiedzi na te pytania mogą mieć większe znaczenie dla skuteczności systemu niż samo zaktualizowanie dokumentacji.
Cieszę się, że Polski Komitet Normalizacyjny stworzył przestrzeń do rozmowy o nowych wymaganiach, ich interpretacji oraz doświadczeniach praktyków. Takie spotkania pokazują, jak ważna jest wymiana wiedzy pomiędzy osobami zajmującymi się normalizacją, wdrażaniem systemów zarządzania, audytowaniem i ich codziennym funkcjonowaniem.
W Certiget chcemy wspierać tę wymianę, między innymi poprzez informowanie o wydarzeniach branżowych oraz udostępnianie wiedzy dotyczącej systemów zarządzania i certyfikacji.
Bo ostatecznie wartość systemu zarządzania jakością nie wynika z liczby procedur ani samego posiadania certyfikatu, lecz z tego, jak organizacja wykorzystuje go w codziennej pracy.
Materiały i dokumenty odniesienia
- Polski Komitet Normalizacyjny — informacja o konferencji i oficjalny program (PDF), Warszawa, 3 listopada 2026 r.
- Materiały prezentacyjne udostępnione uczestnikom przez PKN: Joanna Skwarek — „ISO 9001:2026 – kierunek zmian i najważniejsze założenia nowego wydania” (w szczególności slajdy 16–18); Elżbieta Niegowska — „Jak przygotować się do zmian – nowe wydanie normy systemu zarządzania jakością ISO 9001”; Marek Roszak — „Od systemu do kultury jakości – jak ISO 9001 może budować rzeczywistą wartość organizacji” (cytat: slajd 29); Ewelina Szczekocka — „AI i dane w zarządzaniu jakością – szanse, ryzyka i odpowiedzialność”. Prezentacje przywołujemy jako źródła omówienia; pliki nie są tutaj udostępniane.
- ISO 9001:2026 oraz PN-EN ISO 9001:2026-10, Systemy zarządzania jakością — Wymagania (wersja angielska).
- ISO 10010:2022, Quality management — Guidance to understand, evaluate and improve organizational quality culture.
- ISO/TC 176/SC 2 — informacja o wydaniu ISO 9001:2026 i wytyczne dotyczące okresu przejściowego.
- PKN — „Jakość, która buduje zaufanie – konferencja PKN poświęcona nowemu wydaniu PN-EN ISO 9001”, relacja z 5 listopada 2026 r.
- Certiget Events — pierwotna karta konferencji PKN.
Relacja uczestnika i komentarz autora. Omówienie wymagań opiera się na wskazanych materiałach PKN; nie zastępuje treści normy. Wypowiedź Ewy Zielińskiej o tłumaczeniu normy oraz wątek wypowiedzi Tadeusza Zawistowskiego i reakcji sali przedstawiono na podstawie osobistej obserwacji autora, bez cytatów dosłownych.
