Normy ISO i praktyka zarządzania Opublikowano Zaktualizowano

Jak zostać audytorem systemów zarządzania? Od czego zacząć?

Jak zostać audytorem systemów zarządzania? Sprawdź, jakie kompetencje są potrzebne, czy trzeba ukończyć szkolenie i od czego zacząć.

Dwoje audytorów omawia dokumentację w hali produkcyjnej. Jak zostać audytorem systemów zarządzania?

Czy każdy może zostać audytorem systemów zarządzania? Czy potrzebne są specjalistyczne studia, szkolenia i certyfikaty? Wbrew powszechnemu przekonaniu droga do prowadzenia audytów wewnętrznych nie musi zaczynać się od zdobycia formalnych kwalifikacji. Kluczowe są odpowiednie kompetencje, znajomość audytowanego obszaru oraz umiejętność obiektywnej oceny.

Wyjaśniamy, kim jest audytor systemów zarządzania, jakie wymagania powinien spełniać i od czego warto rozpocząć rozwój w tym kierunku.

Kim jest audytor systemów zarządzania?

Audytor systemów zarządzania to osoba posiadająca kompetencje do przeprowadzania audytów, czyli systematycznej, niezależnej i udokumentowanej oceny zgodności z określonymi kryteriami.

Jego zadaniem jest zbieranie i ocenianie dowodów, które pozwalają ustalić, w jakim stopniu organizacja spełnia przyjęte wymagania.

Audytorzy mogą specjalizować się w różnych systemach zarządzania, między innymi:

  • ISO 9001 – zarządzanie jakością,
  • ISO 14001 – zarządzanie środowiskowe,
  • ISO/IEC 27001 – zarządzanie bezpieczeństwem informacji,
  • ISO 45001 – zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy,
  • ISO 22000 – zarządzanie bezpieczeństwem żywności.

Choć potocznie używa się określenia „audytor ISO”, w rzeczywistości audytor ocenia system zarządzania organizacji w odniesieniu do określonych kryteriów, w tym wymagań właściwych norm ISO. Nie audytuje zatem samej normy ani Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO).

Czy każdy może zostać audytorem systemów zarządzania?

Tak, praktycznie każdy może zostać audytorem wewnętrznym systemów zarządzania. Nie oznacza to jednak, że każdy może przeprowadzić dowolny audyt.

W przypadku audytów wewnętrznych normy systemów zarządzania co do zasady nie wymagają ukończenia konkretnego kierunku studiów ani posiadania określonego certyfikatu audytora.

Nie oznacza to jednak braku wymagań.

Osoba wyznaczona do przeprowadzenia audytu musi posiadać kompetencje odpowiednie do jego zakresu. Powinna znać kryteria audytu, rozumieć audytowane procesy, potrafić stosować metody audytowania oraz zachowywać obiektywizm i bezstronność.

Istotne znaczenie mają również wewnętrzne zasady obowiązujące w organizacji. Przedsiębiorstwo może samodzielnie określić wymagania kwalifikacyjne dla swoich audytorów, np. obowiązek ukończenia szkolenia, posiadania określonego doświadczenia lub udziału w audytach pod nadzorem.

W praktyce oznacza to, że osoba posiadająca odpowiednią wiedzę i umiejętności może nie spełniać dodatkowych wymagań formalnych przyjętych przez daną organizację.

Przykładowo doświadczony pracownik produkcji może posiadać kompetencje pozwalające na audytowanie wybranych procesów produkcyjnych, ale niekoniecznie będzie przygotowany do przeprowadzenia audytu bezpieczeństwa informacji zgodnie z ISO/IEC 27001.

Ostatecznie to organizacja odpowiada za wyznaczenie kompetentnych audytorów, uwzględnienie własnych wymagań oraz zapewnienie obiektywności i bezstronności audytu.

Warunki audytu wewnętrznego: znajomość kryteriów i procesów, metody audytowania, bezstronność oraz wyznaczenie przez organizację.
Kompetencje i warunki wyznaczenia audytora wewnętrznego.

Jak zostać audytorem systemów zarządzania? 4 pierwsze kroki

Nie istnieje jedna uniwersalna ścieżka rozwoju zawodowego audytora. Można jednak wskazać cztery etapy, które pomogą przygotować się do tej roli.

1. Wybierz obszar specjalizacji

Na początku warto określić, jaki system zarządzania odpowiada Twojemu doświadczeniu zawodowemu i zainteresowaniom.

Osoby związane z zarządzaniem jakością często rozpoczynają od ISO 9001. Specjaliści IT mogą rozwijać kompetencje w zakresie ISO/IEC 27001, natomiast osoby zajmujące się ochroną środowiska – ISO 14001.

Znajomość branży i procesów organizacyjnych stanowi ważny element przygotowania do audytowania.

2. Poznaj wymagania i metody audytowania

Audytor powinien nie tylko znać wymagania właściwej normy, ale również rozumieć sposób ich zastosowania w organizacji.

Równie istotna jest znajomość zasad prowadzenia audytów, w tym planowania, zbierania dowodów, prowadzenia rozmów i dokumentowania ustaleń.

Wytyczne dotyczące audytowania systemów zarządzania zawiera norma ISO 19011. Stanowi ona ważny punkt odniesienia dla osób rozwijających kompetencje audytorskie.

3. Rozważ udział w szkoleniu audytorskim

Choć ukończenie szkolenia nie zawsze jest formalnym warunkiem prowadzenia audytów wewnętrznych, dla wielu osób stanowi najprostszy sposób zdobycia uporządkowanej wiedzy i umiejętności praktycznych.

Dobrze przygotowane szkolenie powinno obejmować nie tylko teorię, ale również ćwiczenia, analizę przypadków i symulacje sytuacji audytowych.

Wybierając kurs, warto zwrócić uwagę na jego program, doświadczenie prowadzącego oraz dopasowanie do planowanej roli.

Sprawdź szkolenia z zakresu systemów zarządzania w katalogu Certiget

4. Zdobądź doświadczenie praktyczne

Wiedza teoretyczna jest ważna, ale kompetencje audytorskie rozwijają się przede wszystkim podczas praktyki.

Dobrym początkiem może być udział w audycie wewnętrznym w charakterze obserwatora lub członka zespołu audytowego.

Pozwala to poznać rzeczywisty przebieg audytu, nauczyć się zadawania pytań, oceny dowodów i formułowania ustaleń.

Wraz ze zdobywaniem doświadczenia można stopniowo podejmować się bardziej odpowiedzialnych zadań, w tym samodzielnego prowadzenia audytów.

Audytor wewnętrzny a audytor wiodący – czym się różnią?

Osoby zainteresowane rozwojem kompetencji audytorskich często spotykają się z określeniami „audytor wewnętrzny” i „audytor wiodący”.

Warto wiedzieć, że opisują one różne aspekty pracy audytora.

Audytor wewnętrzny prowadzi audyty na potrzeby organizacji, oceniając jej system zarządzania.

Audytor wiodący odpowiada za kierowanie zespołem audytowym i koordynowanie przebiegu audytu. Może pełnić tę funkcję zarówno podczas audytów wewnętrznych, jak i zewnętrznych.

Ukończenie szkolenia audytora wiodącego nie oznacza automatycznego uzyskania kwalifikacji do prowadzenia audytów certyfikacyjnych w imieniu jednostki certyfikującej.

Dlatego wybór szkolenia powinien wynikać z planowanej roli, dotychczasowych kompetencji i rodzaju audytów, które zamierzasz przeprowadzać. Jeśli porównujesz kursy, zobacz, czym różnią się role audytora wewnętrznego i wiodącego oraz jakie szkolenie wybrać.

Czy certyfikat ukończenia szkolenia daje uprawnienia audytora?

Sam certyfikat ukończenia szkolenia nie daje automatycznie uprawnienia do przeprowadzania wszystkich rodzajów audytów.

Dokument taki potwierdza ukończenie określonego programu, a w zależności od zasad organizatora również zaliczenie egzaminu.

Nie jest jednak równoznaczny z potwierdzeniem kompetencji do audytowania dowolnego systemu zarządzania.

W przypadku audytów wewnętrznych organizacja powinna ocenić, czy dana osoba posiada odpowiednie kompetencje i spełnia przyjęte wymagania kwalifikacyjne.

Natomiast osoby zamierzające prowadzić audyty certyfikacyjne muszą spełnić wymagania określone przez właściwą jednostkę certyfikującą, która odpowiada za ocenę i kwalifikację swojego personelu audytowego.

To ważne rozróżnienie, szczególnie dla osób planujących zawodową karierę audytorską. Więcej o niezależnym potwierdzaniu kompetencji znajdziesz w poradniku o certyfikacji osób według ISO/IEC 17024.

Od czego najlepiej zacząć?

Jeżeli dopiero rozważasz rozpoczęcie pracy jako audytor systemów zarządzania, nie musisz od razu planować wieloletniej ścieżki kwalifikacyjnej.

Zacznij od obszaru, który znasz najlepiej. Poznaj wymagania odpowiedniej normy, zapoznaj się z zasadami audytowania i sprawdź, jakie możliwości zdobycia doświadczenia oferuje Twoja organizacja.

Jeśli potrzebujesz uporządkowania wiedzy lub praktycznego przygotowania, rozważ udział w szkoleniu audytora wewnętrznego.

Pamiętaj, że dobry audytor to nie tylko osoba znająca wymagania normy, ale przede wszystkim potrafiąca je właściwie interpretować, zbierać obiektywne dowody i wyciągać uzasadnione wnioski.

Znajdź odpowiednie szkolenie

W katalogu Certiget możesz porównać szkolenia z zakresu systemów zarządzania oferowane przez różnych organizatorów, sprawdzić programy, terminy, formy uczestnictwa i ceny.

Porównaj dostępne szkolenia w Certiget

Czy ten artykuł był pomocny?

LinkedIn